این مقاله به ارایه طرح، پیاده سازی و اعتبارسنجی آزمایشگاه تست و کالیبراسیون حسگر خورشیدی می پردازد. در این آزمایشگاه مشخصه های توان، طیف، یکنواختی، زاویه ظاهری و توازی پرتوهای خورشیدی، همچنین حرکات وضعی حسگر خورشیدی نسبت به خورشید با دقت بالایی شبیه سازی می شوند و بدین وسیله امکان تست و کالیبراسیون حسگر خورشیدی در مانورهای مختلف وضعیت فراهم می آید. تامین این امکان مستلزم کالیبره کردن میز سه درجه آزادی شبیه ساز حرکات وضعی و شبیه ساز خورشیدی نسبت به یکدیگر است که با موازی شدن پرتوهای خورشید و محور اپتیکی حسگر خورشیدی؛ یعنی بردار نرمال سطح آن فراهم می شود. این مقاله علاوه بر ارایه طرح آزمایشگاه و ملاحظات راه اندازی آن، به طراحی و تشریح تست هایی که برای ارزیابی مشخصه های اصلی شبیه ساز، به ویژه توازی پرتوهای تولید شده و هم محور بودن پرتو خورشیدی و محور حسگر انجام گرفته است، می پردازد و برای تکمیل این روند یک حسگر خورشیدی مرجع کالیبره شده را در یک مانور وضعیت مورد ارزیابی قرار می دهد. نتایج حاصل نشان دهنده دقت کافی شبیه ساز برای تست و کالیبراسیون حسگرهای خورشیدی آنالوگ است. همچنین شواهد نشان می دهد این طرح برای ارزیابی حسگرهای خورشیدی دیجیتال نیز از دقت کافی برخوردار است.

یکی از مهم ترین مباحث در اندازه گیری صحیح گاز، عدم قطعیت کنتور به عنوان ابزار اندازه گیری است. در این زمینه بر طبق استانداردها و دستورالعمل های مربوطه، لازم است عدم قطعیت تک تک اجزاء سیستم اندازه گیری نظیر المان اندازه گیری (به عنوان مثال اریفیس)، دستگاه اندازه گیری دما و فشار و غیره در محدوده مجاز باشد. علاوه بر این، یکی از موارد بسیار حیاتی که متأسفانه امروزه به آن توجه زیادی نمی شود، عدم قطعیت ترکیبی سیستم اندازه گیری و برهم کنش ها و اثرات متقابل اجزاء سیستم اندازه گیری بر یکدیگر و بر عدم قطعیت کلی سیستم است. از این رو در این مطالعه به ارائه روابط مورد نیاز جهت محاسبه عدم قطعیت کلی آزمایشگاه های کالیبراسیون کنتورهای گاز در کشور پرداخته شد و در انتها نیز عدم قطعیت کلی دو مرکز به صورت نمونه محاسبه و گزارش شده است. یکی از این مراکز توانایی کالیبراسیون کنتورهای توربینی و دیگری توانایی کالیبراسیون کنتور دیافراگمی را دارا بود. نتایج به دست آمده نشان داده است که عدم قطعیت کلی مرکز کالیبراسیون کنتور توربینی برابر با 422/0درصد بوده است که انحراف کالیبراسیون کنتور مرجع، بیشترین نقش را در این عدم قطعیت کلی داشته است. همچنین محاسبه عدم قطعیت کلی مرکز کالیبراسیون کنتور دیافراگمی نشان داد بهترین عدم قطعیت کلی این مرکز 23/0درصد بوده است. مقایسه نتایج عدم قطعیت کلی این دو مرکز با معیارهای جهانی نشان داد عدم قطعیت کلی مراکز در محدوده مناسبی قرار دارد و با کالیبراسیون دوره ای تجهیزات اندازه گیری مانند کنتور مرجع و ... می توان این مقدار را نیز بهبود داد.

بی شک محدودیت منابع و امکانات تولید از زمان های گذشته تا عصرکنونی که عصر اطلاعات فرامدرن و توسعه چشمگیر علم و فن است همواره مطرح بوده و در آینده نیز با شدت فزونی تری خود را بر شرایط اقتصادی تحمیل خواهد کرد. هر سازمانی برای اعمال مدیریت صحیح می تواند از الگوهای علمی ارزیابی عملکرد بهره گیرد.یکی از ابزارهای کارامد که این مهم را محقق ساخته تحلیل پوششی داده ها می باشد. در این مقاله، مرکز آزمایشگاه های کالیبراسیون شرکت هواپیماسازی ایران (هسا) به عنوان یک مورد مطالعاتی در نظرگرفته شده و با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها، تراکم ورودی ارزیابی و محاسبه می گردد. بدین منظور تعداد 3 ورودی و 2 خروجی در نظر گرفته شده است. ضمنا قلمرو پژوهش 10 آزمایشگاه تحت ارزیابی به عنوان DMU می باشد و عملکرد آن ها در سال های 1386، 1387، 1388، 1389 و نیمه نخست سال 1390 مدنظر است، روند کار به صورت جداگانه برای هر سال انجام می گیرد. بنابراین روش تحقیق به صورت گام به گام تشریح می گردد و در انتها بعد از ارایه نتایج و یافته های تحقیق، و بحث و بررسی پیرامون آن ها، پیشنهاداتی نیز مطرح خواهد شد. به طور خلاصه نتایج حاکی است که برخی از آزمایشگاه ها با میزانی ورودی مازاد مواجه هستند و بایستی این میزان از ورودی ها را بکاهند تا بهبود عملکرد حاصل گردد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

تکنیک مخروط سایه یکی از روش های برآورد سهم پرتوهای پراکنده به هنگام کاربرد آشکارساز است که به منظور کالیبره کردن آشکارسازهای نوترون در آزمایشگاه کالیبراسیون میدان نوترون پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی مورد استفاده قرار گرفته است. در این تحقیق، برای طراحی و ساخت یک مخروط سایه بهینه، ضریب تضعیف دز معادل نوترون به ازای ضخامت های مختلف آهن و پلی اتیلن در میدان چشمه ،241Am-Be با استفاده از کد MCNP حساب شده است؛ سپس با توجه به نتایج محاسبه، برای دستیابی به ضریب تضعیف مورد نیاز، ضخامت بهینه مخروط 50 سانتی متر (شامل 20 سانتی متر آهن و 30 سانتی متر پلی اتیلن) تعیین شده است. در این حالت ضریب تضعیف نرخ دز معادل نوترون در میدان نوترونی چشمه 241Am-Be با حضور مخروط سایه، برابر 0.00035 است که با استفاده از این مخروط سهم نوترون های پراکنده شده در پاسخ آشکارساز، بر اساس نتایج اندازه گیری و محاسبه با خطایی کمتر از 0.5 درصد در آزمایشگاه مورد نظر قابل اندازه گیری است.

در این مقاله، کاربردی نو از یک حسگر ژیروسکوپ ممز (MEMS) ارزان قیمت برای تعیین وضعیت یک ماهواره کوچک، ارائه و مراحل کالیبراسیون این حسگر شرح داده شده است. از آنجا که کاربرد مورد نظر ماهواره بوده است و در این وسیله عملا شتاب گرانش بی اثر خواهد بود در این تحقیق برای اولین بار تاثیر بایاس گرانش بر داده های حسگر دیده شده و با پیشنهاد یک روش نو میزان این اثر، محاسبه و در کالیبراسیون لحاظ شده است. برای کالیبراسیون این حسگر از یک میز چرخان دقیق تک محوره استفاده و با توجه به تاثیر تغییرات دمایی بر بایاس و ضریب مقیاس، روشی برای حذف اثر منفی این خطاها از طریق جبران سازی دمایی ارائه می شود. این حسگر سه محوره از نصب متعامد سه ژیروسکوپ شکل گرفته است. با توجه به دشواری دسترسی به میز چرخان سه محوره، روشی بر پایه استفاده از میز چرخان تک محوره برای حذف خطای عدم تراز بودن (Misalignment) استفاده شده است. خطای عدم هم ترازی با قرار دادن حسگر در وضعیت های متفاوت و چرخش میز در سرعت های مختلف به طور قابل ملاحظه ای حذف شده است. نتایج آزمایشگاهی، صحت روش پیشنهادی برای کالیبراسیون حسگر ژایروی ممز سه محوره را تایید می کند.